آخرين فيلم ورنر هرتسوگ بزرگ اين فيلمساز 65 ساله
آلماني پس از ساخت 50 فيلم يك اثر كم مايه و بسيار
معمولي است كه به زحمت مي توان آن را تا انتها تحمل
نمود . اين كارگردان بلند آوازه كه سازنده آثار شاخصي
همچون معماي كاسپارهاوزر ؛ جائي كه مورچگان سبز رويا
مي بينند ؛ آگوئير خشم پروردگار و فيتز كارالدو مي باشد در
آخرين فيلمش به جريان اصلي سينماي آمريكا نزديك شده
و فيلمي بسيار ساده و ابتدائي به معناي بد كلمه و فارغ از
پيچيدگي هاي روائي و محتوائي آثار گذ شته اش ساخته
است . فيلم سپيده دم رهائي كه ظاهرا براساس يك
ماجراي واقعي ساخته شده درباره يك سرباز آمريكائي
است كه دردل جنگل هاي ويتنام اسير سربازان ويت كنگ
مي شود و با سعي و كوشش فراوان موفق به فرار
مي گردد . البته دلمشغولي ها و مولفه هاي آثار گذشته
فيلمساز در اين فيلم نيز قابل رديابي است . تجليل و
ستايش از قدرت اراده انسان و مهاركردن طبيعت سركش و
وحشي و درهم شكستن سدها و موانعي كه برسر راه
انسان در رسيدن به خواسته ها و آرزوهايش قرار مي گيرد
همچون فيتز كارالدو كه مي خواهد اپرايش را دردل جنگل
هاي آمازون به اجرا درآورد . اما اينبار اين مفاهيم باارزش
قالب و فرم مناسب خود را پيدا نكرده و دور از وقار و اصالت
هميشگي خود درقالب يك داستان تكراري و هزاران بار
گفته شده و بدون نگاه جديد و متفاوت درحد يك فيلم
معمولي اكشن آمريكائي تصوير شده كه درحد نام و آوازه
ورنر هرتسوگ نمي باشد . فيلم هرچند مدعي است كه
هيچگونه موضع سياسي درقبال مضمونش اتخاذ نكرده
است اما نمايش خشونت سربازان ويت كنگ در شكنجه
سرباز آمريكائي بدون نمايش انگيزه ها و دلايل آن صرفا به
خاطر جذابيت هاي تصويري نمي تواند باشد و جاي چون و
چراي بسيار دارد . به جز اين البته فيلم تما م هم و غمش
را صرف نمايش جزئيات فرار سرباز آمريكائي نموده است
كه درقياس با نمونه هاي مشابه مثل فيلم هاي پاپيون ؛
حفره؛ يك محكوم به مرگ مي گريزد و حتي فيلم فرار بزرگ
كه متعلق به سينماي جريان اصلي است فيلم هرتسوگ
چيزي در چنته ندارد و جائي د ر انتهاي اين ليست قرار
مي گيرد .اصولا انتخاب فضاي ويتنام براي تعريف چنين
داستاني يكجور كجسليقگي اين فيلمساز محسوب
مي گردد چون ويت كنگ ها افرادي خشن و وحشي
تصوير گرديده اند و بنابراين بيننده خودبخود با سرباز
آمريكائي همذات پنداري خواهد نمود واين قضيه با توجه
به متجاوز بودن آمريكا به قضاوت بي طرفانه فيلمساز
آسيب مي رساند. ساخت اين فيلم از سوي فيلم ساز
نامدار آلماني امري بعيد بود و بهتر است در كارنامه
فيلمسازي او ناديده گرفته شود چون قبول اين مسئله
كه استاد به پايان راه رسيده است امري دشوار است.
---------------------------------------------------------------